Jezdnia, czyli część drogi przeznaczonej dla pojazdów dzieli się na pasy ruchu. Najczęściej jezdnie składają się z dwóch takich pasów o przeciwnych kierunkach ruchu. Czasem te pasy oddzielone są od siebie linią wyznaczającą oś jezdni. Ale już na jezdniach szerszych zaczynają się pewne komplikacje. Nawet wtedy, gdy pasów ruchu nie oznaczono znakami poziomymi, to nie znaczy, że nadal mamy do czynienia tylko z dwoma przeciwstawnymi pasami ruchu.

Definicja kodeksowa określa pas ruchu jako podłużną część jezdni wystarczającą do ruchu rzędu pojazdów wielośladowych, oznaczoną lub nieoznaczoną. Więc np. na rondzie, na jezdni jednokierunkowej, gdzie mieszczą się dwa rzędy pojazdów wielośladowych, mamy do czynienia z dwoma pasami ruchu mimo, że nie oddziela je żadna linia. Taką sytuację mamy na rondzie Arcta w Siedlcach (skrzyżowanie ul. Prusa i Kazimierzowskiej). Co to oznacza w praktyce? Otóż pierwszeństwo ma pojazd poruszający się swoim pasem ruchu. Ten, który zmienia pas ruchu, musi tego pierwszeństwa ustąpić. Jeśli jadą równolegle dwa pojazdy i oba zjeżdżają z ronda na jeden pas ruchu na zjeździe, to pierwszeństwo ma ten, który jedzie pasem zewnętrznym.

Podobnie na jezdni z wyznaczonymi pasami ruchu. Ten, kto zmienia pas ruchu, ustępuje pierwszeństwa pojazdom, które już się po nim poruszają.

Przy zmianie pasa ruchu ważna jest więc ocena sytuacji na pasie, na który zamierzamy wjechać.

Zdarza się też, że pas ruchu, którym poruszamy się zanika. Sygnalizują to znaki pionowe i poziome (strzałki naprowadzające). Zasada pierwszeństwa jest wtedy identyczna, czyli zmiana pasa jest równoznaczna z ustąpieniem pierwszeństwa przejazdu pojazdom tam się znajdującym. Natomiast, gdy na środkowy pas pragną wjechać pojazdy z lewej i prawej strony równocześnie, pierwszeństwo ma ten z prawej (zgodnie z regułą prawej strony).

Pasy ruchu mogą być wyznaczone:

• linią przerywaną pojedynczą, rozdzielającą pasy ruchu, którą można przekraczać ale nie wolno „okraczać”, czyli zajmować po części dwóch wyznaczonych pasów ruchu,
• linią ciągłą oddzielającą pasy ruchu w tym samym kierunku, której przekraczać nie wolno,
• linią podwójną ciągłą rozdzielającą pasy o kierunkach przeciwnych, co oznacza zakaz przejeżdżania i nawet najeżdżania na tę linię.

Na drogach o wyższej randze, więc i wyższym natężeniu ruchu, mamy czasem wyznaczone znakami drogowymi pasy ruchu powolnego. Wtedy pojazdy np. na podjeździe, na wzniesienie, które nie osiągają określonej znakiem informacyjnym prędkości, muszą zjechać na ten pas, udrażniając lewy pas dla tych poruszających się szybszym tempem.

W miastach możemy spotkać wydzielone pasy dla pojazdów komunikacji miejskiej, czyli tzw. „buspasy”. Inne pojazdy nie mogą z nich korzystać, nawet wtedy, gdy są wolne. Grozi to grzywną nałożoną nawet na podstawie nagrania z monitoringu miejskiego.

Zdarza się też spotkać pasy postojowe, czyli wyznaczoną część jezdni, przeznaczoną do parkowania. To takie parkingi na jezdni wyznaczone tam, gdzie wielopasmowa jezdnia na to pozwala.

Zgodnie z kodeksem i regułą ruchu prawostronnego, należy zawsze jeśli to możliwe, zajmować prawy pas ruchu, a na jezdni o czterech pasach ruchu, zajmować pas ruchu znajdujący się na prawej połowie jezdni i jechać możliwie blisko prawej krawędzi jezdni. Zmienić pas ruchu można tylko z zachowaniem szczególnej ostrożności.