Art.3. Kodeksu drogowego nakazuje uczestnikowi ruchu i innym osobom znajdującym się na drodze obowiązek zachowania ostrożności.

Zasada ostrożności obowiązuje wszystkich, zawsze i wszędzie

Wszystkich uczestników ruchu drogowego tj.:

• kierujących, czyli zarówno kierowców pojazdów silnikowych, motorowerzystów, rowerzystów, woźniców, jeźdźców, prowadzących, kolumny pieszych i prowadzących zwierzęta,
• pieszych, pasażerów, i pracujących na drogach lub przy drogach.

Zawsze i wszędzie – czyli w każdych okolicznościach, nawet wtedy, gdy droga pusta, pogoda idealna i bezpośrednio nic nie przeszkadza i nie zagraża.

Podstawą tej zasady jest należyta uwaga i koncentracja przez cały czas uczestnictwa w ruchu drogowym. Przyczyna złamania tej zasady jest np. emocjonalna rozmowa, bardzo głośne słuchanie radia, sięganie w czasie jazdy do torebki lub schowka, ale także pełne odprężenie, bo droga pusta i pogoda piękna. Na drodze w każdej chwili może się wydarzyć coś nieoczekiwanego, zaskakującego, na co trzeba natychmiast zareagować. Dzięki ostrożności na drodze można uniknąć też zdarzeń niezawinionych. Cóż z tego, że mieliśmy rację i pierwszeństwo wynikające z przepisów i znaków, jeśli poniesiemy szkodę lub co gorsze zagrożenie zdrowia lub życia.

W czasie rozpraw sądowych i drobiazgowym odtworzeniu zaistniałych zdarzeń, ta zasada jest wnikliwie analizowana. Od niej nie zwalnia jazda drogą z pierwszeństwem przejazdu, ani inne przywileje wynikające z przepisów drogowych.

Na drodze trzeba mieć zawsze oczy szeroko otwarte, być czujnym, a więc ostrożnym. Wrogiem należytej ostrożności jest zmęczenie, rozkojarzenie, intensywne myślenie o innych sprawach, czyli dekoncentracja lub brawura.

Wiadomo, że kierowca przekraczający dopuszczalną prędkość mimo pełnej koncentracji nie jest w stanie zachować ostrożności.

Są też takie miejsca i sytuacje, które wymagają „szczególnej ostrożności”, ale to już inna zasada.