W prawie drogowym aż roi się od zakazów. Nie są to sprawy błahe, gdyż ich łamanie powoduje istotne zagrożenia i konkretne, przykre konsekwencje. Nie zawsze wynika to ze złej woli kierowcy – czasem po prostu z braku wiedzy.

Najwięcej zakazów dedykują kierowcom znaki drogowe, a precyzyjniej tzw. znaki zakazu. Są to ważne i groźne znaki, bowiem wyrażają one normy bezwzględnie obowiązujące. Jednym słowem nie dopuszczają innego zachowania. Wyjątek stanowią pojazdy uprzywilejowane, przewożące inwalidów, lub pojazdy specjalne o odrębnych uprawnieniach i odpowiednim oznakowaniu.

Każdy kierowca musi znać podstawowe zasady dotyczące tych groźnych stróżów porządku drogowego.

Zasada 1. Znaki zakazu obowiązują na drodze, na której zostały umieszczone.

Co to znaczy w praktyce? Trzeba sięgnąć do definicji drogi. Jednym słowem obowiązują nie tylko na jezdni, ale taż na poboczu, chodniku, lub w zatoce drogowej – chyba, że pod znakiem np. zakazu zatrzymywania się, umieszczono tabliczkę „nie dotyczy...” chodnika, zatoki itp.

Zasada 2. Znaki zakazu obowiązują od miejsca ich umieszczenia.

Więc natychmiast za znakiem. Wyjątkiem jest zakaz skrętu w lewo, lub prawo, który obowiązuje dopiero na najbliższym skrzyżowaniu. Czyli za tym znakiem możemy skręcić we wjazd do posesji lub do garażu mimo wcześniej ustawionego znaku zakazu skrętu.

Zasada 3. Dotyczą tej strony drogi, po której je ustawiono.

Jeśli znak „zakaz postoju” ustawiono po prawej stronie drogi, to niekoniecznie dotyczy pasa ruchu dla pojazdów jadących z przeciwnej strony. Tam może ich nie być i można tam urządzać postój. Zdarza się to dość często, ż pojazdy można parkować po jednej stronie drogi, a zakaz dotyczy strony przeciwnej.

Zasada 4. Jeśli znak zakazu umieszczono pod znakiem oznaczającym nazwę miejscowości, lub obszar zabudowany, wtedy oznacza to, że zakaz obowiązuje na całym obszarze tej miejscowości, lub całym obszarze zabudowanym. Jednym słowem do granic takiej miejscowości lub obszaru, co oznaczone jest stosownym znakiem drogowym / koniec obszaru zabudowanego, lub koniec miejscowości/.

Zasada 5. Dokąd obowiązuje znak zakazu?

Najczęściej do najbliższego skrzyżowania, chyba, że wcześniej został odwołany innym znakiem, np. znakiem zakazującym przekraczania innej prędkości, albo znakiem B-42, czyli koniec znaków, lub tabliczką /strzałka w dół/ co oznacza odwołanie zakazu postoju, lub zatrzymania. Skrzyżowanie powoduje odwołanie znaków zakazu dotyczących: zawracania, wyprzedzania, używania sygnałów dźwiękowych, postoju i zatrzymania i ograniczeń prędkości. Są jednak wyjątki w tej regule. Jest nim znak strefa ograniczonej prędkości, lub strefa ograniczonego postoju. Tam znaki obowiązują aż do odwołania, czyli w całej strefie. Skrzyżowania nie mają na nie wpływu, czyli je nie odwołują. Dopiero znak adekwatny, czyli „koniec strefy...” Oznacza odwołanie wcześniejszego zakazu.

Czasem można napotkać tabliczki wskazujące długość odcinka jezdni, na którym określony znakiem zakaz obowiązuje, /np.1 km/. Oznacza to, że zakazu nie odwołują kolejne skrzyżowania i obowiązuje na odcinku 1 km.

Zasada 6. Znaki drogowe, w tym zakazu są ważniejsze niż zapisy Ustawy prawo o ruchu drogowym.

Oznacza to, iż jeżeli na obszarze zabudowanym, gdzie ustawowo dopuszczalna prędkość wynosi w dzień 50 km/h /od godz. 500 do 2300/ lub w nocy 60 km/h /od godz.2300 do 500/ i jeśli stoi tam znak zakazujący przekraczania 70 km/h, to można tam jechać z prędkością, którą dopuszcza ten znak drogowy. Jest to zgodne z innym przepisem kodeksu drogowego, który wyraźnie przyzwala za pomocą znaków drogowych zmniejszyć, lub podwyższyć prędkość dopuszczalną pojazdów, obowiązującą na obszarze zabudowanym. Taki znak, jeśli nie znajduje się przy tablicy miejscowości, lub oznaczającej początek obszaru zabudowanego, to obowiązuje do najbliższego skrzyżowania. Podwyższone w ten sposób limity prędkości dotyczą jedynie samochodów ciężarowych do 3,5 t dmc., samochodów osobowych i motocykli.

Zasada 7. Zakaz może dotyczyć tylko określonego na znaku rodzaju pojazdów.

Jeśli znak zakazujący przekraczania prędkości jest połączony z tabliczką, na której znajduje się symbol pojazdu /np. samochód ciężarowy/, to zakaz dotyczy tylko kierującego takim pojazdem. Podobnie przy innych zakazach. Może to dotyczyć tylko niektórych pojazdów, o czym informuje dodatkowa tabliczka z symbolem określającym rodzaj pojazdów, który ten zakaz dotyczy. Innych pojazdów ten zakaz nie obowiązuje.

Poza znakami zakazu jest jeszcze wiele innych zakazów zawartych w prawie drogowym. Mają one ważną rangę i ich lekceważenie powoduje bardzo poważne zagrożenia. Dlatego też sankcje przewidziane w taryfikatorze wykroczeń są też bardzo dotkliwe.

W kodeksie drogowym sformuowane są podobnie; „zabrania się...”

Trzeba przyznać, że tych kodeksowych zakazów jest naprawdę dużo.